Voor de aankoop van de woning of voor een verbouwing wordt vaak bij de bank aangeklopt voor een lening. De bank wil voor een dergelijke lening wel de zekerheid hebben dat de lening wordt terugbetaald. Als zekerheid voor de terugbetaling wil de bank de woning als onderpand hebben. Dit noemen we hypotheek.
Mocht de lening - om welke reden dan ook - niet worden terugbetaald óf er wordt geen rente meer betaald, dan mag de bank de woning in het openbaar via een veiling verkopen. Met de opbrengst uit die veiling wordt de lening terugbetaald. Mochten er eventuele andere schuldeisers - zonder een recht van hypotheek – zijn, dan gaat de bank op grond van het hypotheekrecht vóór op de rechten van die andere (gewone) schuldeisers. Resteert er na aflossing van de hypotheek nog een bedrag? dan mogen de andere schuldeisers daar verhaal op nemen. Voor het vestigen van een recht van hypotheek schrijft de wet een notariële akte voor. Na de ondertekening wordt de akte ingeschreven bij het Kadaster.